مروری بر کتاب The Physics of The Healins 

معرفی کتاب: کتاب شفا نوشته ابوعلی سینا (370 / 428 ق) به زبان عربی در موضوعات الهیات، طبیعیات، ریاضیات و منطق تالیف شده است. بخش منطق آن شامل 9 فن، بخش طبیعیات شامل 8 فن، بخش ریاضیات شامل 4 فن و بخش الهیات شامل 1 فن می باشد. کتاب The Physics of The Healins تالیف جان مک گینیس ترجمه ای از بخش طبیعیات کتاب شفا است که از متن عربی اصلی شفا انجام داده است و عمدتاً به بررسی حرکت طبیعی می پردازد. مترجم بیان می کند برخلاف متافیزیک و روان شناسی ابن سینا که مورد توجه پژوهشگران بوده و شش ترجمه به زبان های اروپایی دارد، اما بخش فیزیک آن به طور کامل به لاتین ترجمه نشده و تنها ترجمه های آن به زبان ترکی و فارسی است. ukuaJari ka در نوشته ای کوتاه بیان می کند که این کتاب سومین ترجمه کامل و کامل تر از نسخه لاتینی قرون وسطی است و مک گینیس ترجمه ای روان و دقیق همراه با یادداشت هایی روشن کننده را بیان کرده است و این ترجمه ای ارزشمند برای پژوهشگران فلسفه، فیزیک و سایر علاقمندان است. 

تقسیم بندی کتاب: این کتاب براساس نوشته های ابن سینا در چهار بخش گردآوری شده است.

قسمت اول: در 15 فصل، در باره علل و مبادی امور طبیعی است و تقریبا با کتاب های 1 و 2 فیزیک ارسطو متناظر است و مروری بر این است که چگونه یک علم برهانی باید موضوع خاص خود را بررسی کند. فصل های دوم تا دوازدهم به مبادی امور طبیعی و علل تغییر کمال و کون و فساد می پردازد که از نظر جان گینیس شاید گسترده ترین بحث از نظر ابن سینا در باره ماهیت علیت است و فصل های سیزده تا پانزده شواهدی بر جبرگرایی علی ابن سینا ارائه می دهد. 

قسمت دوم: در سیزده فصل، به حرکت و لوازم ضروی آن یعنی مکان و زمان پرداخته و از بعضی جهات اوج فیزیک نظری در قرون وسطی و تاحدودی از بخش اول کتاب سوم فیزیک ارسطو است. وی در فصل های 1 و 2 و 3 تحلیل عمیقی از حرکت دورانی ارائه داده و نوع جدید حرکت را معرفی می کند. 

قسمت سوم: در چهارده فصل، درباره بی نهایت بزرگ و بی نهایت کوچک، که چون متکلمان بی نهایت کوچک را نفی کردند، پس ابن سینا از این راه به اثبات ذرات تجزیه ناپذیر پرداخته و بیان می کند که حدود طبیعی وجود دارد که برخی اجسام از نظر فیزیکی دیگر قابل تقسیم نیستند و می توان نتیجه گرفت که به معنای واقعی اتم هستند هرچند از نظر مفهمومی قابلیت تقسیم آن تا بی نهایت باقی می ماند. 

قسمت چهارم: در پانزده فصل، در مسائل متنوعی درباره ماهیت حرکت، علل ایجاد حرکت و مکان طبیعی و مقایسه حرکت طبیعی و قسری در مقابل یکدیگر و نظریه میل که با حرکت پرتابه ای مرتبط است را بیان می کند. نتیجه: مترجم بیان می کند که ابن سینا در فیزیک از سنت ارسطویی و مفسران یونانی و عربی استفاده کرده و بر فلسفه باستانی و مباحث عربی کاملاً مسلط بوده، اما نظامی منحصر به فرد برای خود ساخته و نظام او فراتر از ارسطویی و نو افلاطونی است و شایسته است به درستی ابن سینایی خوانده شود.

ترجمه و بازنویسی: سیده آزرم دخت غیاثیان، دانشجوی ارشد تاریخ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران

The Physics of the Healing, Books I-IV. Jon McGinnis, translator. Islamic Translation Series. 2 vols. English with Arabic facing. Provo, UT: Brigham Young University Press, 2009. Vol. 1The Physics of the Healing, Books I-IV (review) Jari Kaukua Journal of the History of Philosophy Johns Hopkins University Press Volume 49, Number 2, April 2011 pp. 245-246