مروری بر کتاب Philosophy and Medicine In the Formative Period of Islam
این مجموعه شامل دوازده مقاله است که در کنفرانس مؤسسه واربورگ در مارس ۲۰۱۳ ارائه شده است. در مقدمه، پیتر ادامسون و پیتر پورمن بیان می کنند که هدف این مجلد، درک رابطه بین دو رشته فلسفه و پزشکی در دوره ای است که بیشترین همپوشانی وجود داشته است، تا حدی مدل تدریس اسکندرانی که مطالعه پزشکی را در کنار فلسفه قرار میداد، و پرداختن به استدلال های فلسفی و پزشکی در دو ژانر متن بی تأثیر نبوده است. این مطالعه ای است در مورد پذیرش جالینوس و درواقع اعتراضات علیه مواضع ابن سینا. آنچه ویراستاران نشان میدهند این است که اغلب نقد فلسفه در کنار نقد نظریه پزشکی قرار میگرفت؛ این تعجب آور نیست، زیرا حوزه های مطالعاتی - مانند آناتومی، جانور شناسی و داروشناسی - که برای پزشکی اهمیت زیادی داشتند زیر شاخه های فلسفه محسوب می شدند، تا جایی که دومی مقوله ای بود که کل «علم » را در جهان باستان در برمیگرفت. بسیاری از مسائل مطرح شده در مقدمه توسط پیتر ای. پورمن در مقاله اول با عنوان «مباحث فلسفی در گفتمان پزشکی عربی قرون وسطی: مشکلات و چشم اندازها» مورد بررسی قرار گرفته است.
این مجموعه شامل دوازده مقاله است که در کنفرانس مؤسسه واربورگ در مارس ۲۰۱۳ ارائه شده است. در مقدمه، پیتر ادامسون و پیتر پورمن بیان می کنند که هدف این مجلد، درک رابطه بین دو رشته فلسفه و پزشکی در دوره ای است که بیشترین همپوشانی وجود داشته است، تا حدی مدل تدریس اسکندرانی که مطالعه پزشکی را در کنار فلسفه قرار میداد، و پرداختن به استدلال های فلسفی و پزشکی در دو ژانر متن بی تأثیر نبوده است. این مطالعه ای است در مورد پذیرش جالینوس و درواقع اعتراضات علیه مواضع ابن سینا. آنچه ویراستاران نشان میدهند این است که اغلب نقد فلسفه در کنار نقد نظریه پزشکی قرار میگرفت؛ این تعجب آور نیست، زیرا حوزه های مطالعاتی - مانند آناتومی، جانور شناسی و داروشناسی - که برای پزشکی اهمیت زیادی داشتند زیر شاخه های فلسفه محسوب می شدند، تا جایی که دومی مقوله ای بود که کل «علم » را در جهان باستان در برمیگرفت.
بسیاری از مسائل مطرح شده در مقدمه توسط پیتر ای. پورمن در مقاله اول با عنوان «مباحث فلسفی در گفتمان پزشکی عربی قرون وسطی: مشکلات و چشم اندازها» مورد بررسی قرار گرفته است. پورمن با تمرکز بر سه موضوع خاص، به بررسی پیوندهای بین فلسفه و پزشکی در اوایل اسلام میپردازد: مسئله ذهن-بدن و پیوند بین فرآیندهای فیزیولوژیکی و تواناییهای فکری و شناختی؛ استفاده از مفاهیم فلسفی در معرفت شناسی پزشکی که در بحث تجربه-عقل نمایان میشود؛
سه مقاله بعدی بر تعامل با سنت یونانی متمرکز است. «بقراط اهل کاس در پند ها و حکمت های عربی»، الیور اورووین ژانر پند ها و حکمت های عربی را به عنوان وسیله ای برای انتقال ادبیات خردمندانه یونانی و همچنین، گاهی اوقات، اطلاعات تاریخی و زندگینامه ای بررسی میکند. اورووین به طور خاص بر گفته های منسوب به بقراط در دو مجموعه عربی قرون وسطایی، یعنی « آداب الفلاسفه » که به طور سنتی به حنین بن اسحاق نسبت داده میشود، و « منتخب صوان الحکمه » نوشته السجستانی، تمرکز میکند. در حالی که در اثر اول، بقراط به علائم بیماری عشق و درمان «بیماری عشق» میپردازد، پندهایی که توسط سجستانی گردآوری شده، دارای صبغه اخلاقی هستند و چهره ایده آل یک پزشک گوشه گیر را به تصویر میکشند. اووروین فرآیند انتقال و تحریف این گفته ها را از محیط ادبی اواخر دوران باستان به مجموعه حکمتهای عربی مورد بحث قرار میدهد و جیمز مونتگومری به بررسی پذیرش بقراط توسط حاجظ - ادیب و متکلم - و چگونگی نشان دادن توجه عیق او به وجود پدیداری و مسائل مربوط به تشخیص و پیش آگهی که مطرح میشود، می پردازد و در فصل بعدی روتراد هانسبرگر در مقاله ای با عنوان «بلندی و کوتاهی عمر بین فلسفه و پزشکی: ارسطوی عربی و خوانندگان پزشکی او» به بررسی تأثیر محیط پزشکی بر پذیرش عربی کتاب «طبیعیات » ارسطو میپردازد . هانسبرگر پس از توضیح ویژگیهای نسخه عربی این اثر (که اقتباسی است نه ترجمه) از سه کتاب از هفت کتاب اصلی یونانی، بحث خود را بر یک کتاب خاص، نسخه عربی « در باب بلندی و کوتاهی عمر »، متمرکز میکند و آن را با اثر قسطا بن لوقا در همین موضوع، « در باب بلندی و کوتاهی عمر و سیمای عمر طولانی» مقایسه میکند . او به طور قانع کنندهای استدلال میکند که عناصر نو افلاطونی وارد شده در نسخه عربی طبیعیات -که در اثر قسطا بن لوقا نیز وجود دارد - نشان میدهد که این اثر ارسطویی اساساً به عنوان یک متن پزشکی پذیرفته و خوانده شده است. هانسبرگر این تعصبات پزشکی را به عنوان توضیحی قابل قبول برای درک ویژگیهای نسخه عربی مورد بحث قرار میدهد.
در مهمترین مقاله این مجموعه، « کلام اولیه و سنت پزشکی»، گرگور شوارب بررسی دقیقی از رابطه بین الهیات و پزشکی مسلمانان در دوره شکل گیری اسلام ارائه میدهد و همچنین ویرایش و ترجمه دو فصل از شرح محمد بن علی مزدک بر کتاب التذکره فی احکام الجواهر و الاعراض ابن متویه را ارائه میدهد. به دنبال تز مطرح شده توسط تزوی لانگرمن، بخش اول مقاله شوارب به تأثیر مفاهیم پزشکی یونانی در مباحث الهیاتی، به ویژه ضد اتمیسم ونظریه بقراطی عناصر تصادفی که در کتاب « درباره طبیعت انسان» مطرح شده و بعدها توسط جالینوس مورد استفاده قرار گرفته است، میپردازد. لانگرمن فرض کرد که جالینوس به دلیل درک جهان به عنوان یک سیستم مستقل که توسط قوانین خاص خود اداره میشود، به صدای معتبر کسانی تبدیل شد که خلقت را انکار میکردند. شوارب این تز را جلوتر میبرد تا نشان دهد که چگونه متکلمان مسلمان نظریه پیچیده ای از اتمیسم را برای دفاع از نقش خدا به عنوان خالق توسعه دادند و ارزیابی مجدد مهمی از تأثیر جالینوس در کلام ارائه میدهند . شوارب در مورد دومین پزشک بزرگ، رازی، بحث میکند که آثار فلسفی او تا حد زیادی واکنشی علیه معتزله است و توسط متکلمان مسلمان به عنوان یک بدعت گذار شناخته میشود. مقاله شوارب سهم بسیار مهمی در درک رابطه بین فلسفه، پزشکی و الهیات در اسلام، به ویژه تأثیر این رشته ها در کیهان شناسی کلام و تفسیر مجدد آنها توسط متکلمان مسلمان دارد که در پی ارائه استدلالی متقابل علیه گفتمان فلسفه یونانی شده بودند. در ادامه ی کتاب آدامسون و هان هاینریش بیسترفلت، احساسات در آثار دو نویسنده قرن دهم را نمونه ای از مئله ذهن/بدن میدانند. مقاله آن ها شامل ضمیمه ای کوتاه است که ترجمه ابو زید بلخی در مورد خشم را ارائه می هد.آیلین داس با نگاهی به ماهیت حیات گیاهی و تأثیر آن بر اخوان الصفا و ابن سینا، به پذیرش سنت یونانی بازمیگردد.الویرا واکلنیک به تفصیل به بررسی پذیرش کتاب فردوس الحکه اثر طبری به عنوان منبعی برای رابطه بین فرهنگ فلسفی و پزشکی می پردازد. بدر الفکاک بررسی میکند که چگونه فارابی در مورد قلب گرایی، جانب ارسطو را در مقابل جالینوس میگیرد. رافائلا ویت «قانون کوچک» منسوب به ابن سینا را به عنوان نمونه ای از پذیرش متفاوت جالینوس تحلیل می کند.
عنوان آخرین مقاله، «نظر علی ابن رضوان در باب تمایز فلسفه پزشکی » اثر هانس هاینریش بیسترفلت، بر پزشک مصری ابن رضوان و دفاع او از مدل جالینوسی پزشک/فیلسوف تمرکز دارد که بر سه نکته اصلی استوار است: نیاز دانشجو به یادگیری رشته های فلسفی، نقش منطق در اثبات حقایق پزشکی و پیامدهای اخلاقی این حرفه.
اگرچه جالینوس تنها در عنوان یک مقاله به صراحت ذکر شده است، اما میراث او، به طور مستقیم یا غیرمستقیم، در بیشتر مقالات مورد بحث قرار گرفته است. این مباحث به ویژه برای ارزیابی مجدد رابطه بین پزشکی و فلسفه و روشن کردن تضاد بین نظریه های ارسطویی و جالینوسی اهمیت دارند. برخی از مقالات با تمرکز بر دو تن از مهمترین منتقدان جالینوس: رازی و فارابی، به پذیرش او میپردازند..
سوالات مطرح شده در این مقالات به وضوح نشان میدهد که رابطه بین فلسفه و پزشکی تا حد زیادی به فعالیتهای فکری مرتبط با انتقال متون بستگی داشته است. این نمونه ای فوق العاده از چگونگی روشن شدن جنبه هایی از تاریخ پزشکی و فلسفه توسط این کتاب است که هنوز نیاز به تحقیقات زیادی دارند. اما تقلیل این مشکلات به حوزه تاریخ فکری نیز ممکن است گمراه کننده باشد.
در پایان، این کتاب سهم بسیار مهمی در مطالعه فلسفه و پزشکی در دوره شکل گیری اسلام دارد. همچنین کتابی بسیار دشوار است، اما دامنه و ارتباط آن فراتر از رشته هایی است که به صراحت در مقالات به آنها پرداخته شده است. مطمئناً برای محققانی که روی همه جنبه های تاریخ فکری کار میکنند، جالب خواهد بود.
نظر دهید